Opvolging aanbevelingen MH17-rapport vergt tijd

De Onderzoeksraad voor Veiligheid zal in 2018 beoordelen of de aanbevelingen die zijn gedaan om de risico’s van het overvliegen van conflictgebieden beter te beheersen, voldoende zijn opgevolgd. In 2018 rondt de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO het werkprogramma af, dat naar aanleiding van het MH17-onderzoek is gestart. De Raad zou graag sneller duidelijkheid hebben, maar concludeert op basis van de officiële reacties op het MH17-rapport dat de benodigde internationale afstemming tijd vergt.

In het eindrapport concludeerde de Onderzoeksraad dat Oekraïne al vóór 17 juli 2014, de dag waarop de ramp met vlucht MH17 plaatsvond, voldoende aan­leiding had om uit voorzorg het luchtruim boven het oostelijk deel van Oekraïne te sluiten. Vlucht MH17 werd die dag neergeschoten met een Buk-raketsysteem afgevuurd vanuit een gebied waar een gewapend conflict gaande was. Uit het onderzoek bleek ook dat geen van de betrokken partijen de risico’s van dat conflict voor overvliegend burgerluchtverkeer heeft onderkend.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft daarom in zijn eindrapport elf aanbevelingen gedaan om de beheersing van de risico’s die gepaard gaan met het overvliegen van conflictgebieden mondiaal te verbeteren. De aanbevelingen bevorderen enerzijds dat landen bij het beheer van hun luchtruim meer informatie delen over conflicten die een risico opleveren voor de burgerluchtvaart. Anderzijds moet duidelijker worden in welke gevallen staten hun luchtruim zouden moeten sluiten. Ten slotte richten de aanbevelingen zich op luchtvaartmaatschappijen en de staten waar zij zijn gevestigd met als doel dat voortaan degelijke risicoanalyses worden gemaakt bij het overvliegen van conflictgebieden.

Reacties

De Onderzoeksraad heeft onder meer van de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO en van het internationale samenwerkingsverband van luchtvaartmaatschappijen IATA een reactie ontvangen op de aanbevelingen die aan deze organisaties zijn gericht. De Onderzoeksraad heeft deze reacties via zijn website openbaar gemaakt.
 
Om te komen tot wereldwijde verbetering van de veiligheid van de burgerluchtvaart hebben de Europese landen samen met Australië, Maleisië en EUROCONTROL in een werkdocument aan ICAO voorstellen gedaan over de wijze waarop de aanbevelingen van de Onderzoeksraad kunnen worden geïmplementeerd. Het werkdocument wordt ingebracht door 46 ICAO-lidstaten, waaronder Nederland, en zal onderdeel uitmaken van de driejaarlijkse vergadering (Assembly) van de ICAO-lidstaten eind deze maand. ICAO heeft het werkdocument eind augustus via zijn website openbaar gemaakt.

Op dit moment is het nog niet mogelijk een afgewogen oordeel te geven over de aangekondigde maatregelen en of zij zullen leiden tot verbetering van de veiligheid in de burgerluchtvaart. Dit hangt in belangrijke mate af van de wijze van implementatie. Om die reden zal de Onderzoeksraad in 2018 zijn oordeel geven.